تعزیه

تعزیه خوانی :

          تعزیه خوانی در محله جومیان که بعنوان یک روستا بوده از قدیم الیام رواج داشته است  با توجه به اینکه در زمانهای قدیم وسایل ارتباطی که در حال حاضر موجود میباشد نبود مردم استقبال بیشتری از تعزیه خوانی می نمودند بطوریکه از روستاهاییکه فاصله زیادی با جومیان هم داشتند مردم با پای پیاده برای تماشا ی تعزیه به این روستا یعنی محله جومیان فعلی می آمدند ولی امروز باتوجه به اینکه همه مردم رادیو تلوزیون انواع تلفنها و تبلتها در دست دارند استقبال کمتری می نمایند در هر صورت مراسم تعزیه خوانی در ماه محرم و صفر برگزار میگردد و فقط مردم همین محل شرکت مینمایند با توجه به مناسبتهای خاص تعزیه مربوط به همان مناسبت تعزیه برگزار میگردد.

مراسم ماه محرم

          مراسم عزاداری اقا اباعبدا... الحسین هرساله از شب اول محرم با دسته بندی هیئت عزاداری شروع میشود که هرشب عزاداران از خوان و سفره امام حسین بهره مند میشوند که پس از مداحی و روضه خوانی و صرف شام جلسه پایان می پذیرد در روز عاشورا قبل از سپیده صبح دعای صبح روسیاه خوانده میشود بعد از آن زیارت عاشورا و در ادامه روضه خوانی و مداحی ادامه می یابد و بعد اتمام برنامه ها از عزاداران به صرف صبحانه پذیرائی میگردد بعد از آن نخل و علامتی که مربوط به روز عاشورا میباشد تزئین و آماده میگردد حدود ساعت 9 صبح همه اهالی بصورت دسته بندی و عده ای با زنها بهمراه نخل به سمت روستای نصرآباد که آرامگاه امازاده  سلطان ابوالقاسم در آنجا میباشد حرکت مینمایند در ورودی روستای نصرآباد اهالی به استقبال آمده و با همدیگر به محل قتلگاه که محوطه امامزاده میباشد رفته با همدیگر بصورت دسته جمعی عزاداری می نمایند در پایان پس از سخنرانی برای اقامه نماز ظهر اماده شده و نماز جماعت برگزار میگردد بعد از اقامه نماز جماعت ظهر هیئت جومیان به محل خود حرکت کرده و تا ورودی روستا توسط اهالی نصرآباد بدرقه می گردند هیئت جومیان در محل حسینه مجدد نوحه خوانی سینه زنی و زنجیر زنی نموده و در پایان نهار صرف مینمایند با توجه به اینکه مراسم قتلگاه در خوسف عصر برگزار میگردد عده زیادی از مردم برای حضور در مراسم  قتلگاه به خوسف رفته و در عزاداری شرکت مینمایند و در شب یازدهم برای برگزاری مراسم شام غریبان بعد از نمار مغرب و عشا آماده میکردند 0

بام اندود

بام اندود در اصطلاح محلی به آن بالندو می گویند خانه هائیکه سقفهای آن بصورت گنبدی و گلی میباشد هرچند سال یک مرتبه روی پشت بام با کاه و خاک کاهگل درست کرده و عده زیادی از اهالی و همسایگان بصورت دسته جمعی با بیل بر روی بام میریزند و بام همه اتاقهارا با کاهگل می پوشانند دوام این کاهگل بسته به نوع خاکی است که برای این منظور می آورند که از 15سال تا 20 سال متغیر میباشد در حین کار بصورت دسته جمعی اشعاری مذهبی خوانده میشود که به شرح ذیل میباشد  ( خل خلق محمد - بوبوی محمد - بفرست صلوات بر محمد و آل محمد  == چشم پاک  - دل پاک - کوری هر چشم ناپاک - تاشکسته خطائی نرسد که بر محمد و آل محمد صلوات - الهم صل علی محمد وآل محمد )  

بزباش

غذای بزباش :

بزباش غذایی محلی و سنتی است که بیشتر در مراسم محرم جهت پذیرائی از هیئتهای عزاداری طبخ میگردد. غذای سنتی بزباش فقط در محدوده شهر ستان خوسف تهیه میگردد .

طرز تهیه بزباش :

غذای بزباش توسط آشپزهای محلی با گوشت گوسفند و بز – عدس – سیر – آرد -  روغن – حبوبات – اشخار- رب گوجه فرنگی – ادویه جات- نمک پخته میشود .

-           گوشت را به مقدار لازم آماده نموده با استخوان و چربی خود آن و مقدار کمی آب در دیگ ریخته آن را بدون اضافه نمودن چیزی می پزند و بعد از پختن گوشت آن را از استخوانها جدا نموده و گوشت خالص را ریز ریز ( ریش ریش ) مینمایند و آبگوشت باقیمانده برای تزیین روی غذا استفاده میگردد .

-          عدس و که یکی از مصالح اصلی عذا میباشد آن را چداگانه پخته و بعداز پخت آنها را در صافی ریخته تا آب آن برود و با دست له مینمایند .

-          بقیه حبوباتها از جمله لوبیا – نخود – لپه که مقدار کمی است جداگانه می پزند .

-          آرد مورد نیاز را هم تفت داده و آماده اضافه نمودن مینمایند .

-          سیر که مقدار زیادتری نسبت به دیگر غذاها میباشد پوست کنده و آنهارا چرخ کرده و سرخ مینمایند .

-          مقداری اشخار را در آب و حدود یکی دو ساعت خیس میبنمایند که بصورت لعاب درآیدآب زلال آن را با ادویه که فلفل قرمز و زردچوبه است مخلوط کرده و از غذلحائیکه در خال پخت است با قاطی نموده به نسبت مساوی در دیگها ی غذا برای طعم و مزه غذا می ریزند لازم به ذکر است که برای هر هزار نفر یک کیلو مورد نیاز است  اشخار پخت غذا را آسان و به غذا رنگ میدهد .

-          مقداری از عدس پخته شده و آرد تفت داده را با همدیگر مخلوط کرده و خوب قاطی مینمایند .

-          مقدار دیگر عدسها را با گوشتهای ریز ریز شده مخلو ط می نمایند .

-          دیگهای مخصوص را به اندازه کافی آب نموده و جوش میآورند .

-          بعد از چوش آبها عدس و آرد و گوست مخلوط شده را در دیگهای آب چوش می ریزند .

-          هم زدن و چرخاندن دیگها از این لحظه تا زمان مصرف غذا بصورت مداوم ادامه دارد که دیگها ته نگیرد .

-          بعد از مدتی سیر اضافه نموده و بعد از آن روغن و رب گوجه فرنگی هم به غذا اضافه مینمایند .

-          ادویه جات ونمک هم به میزان لازم براساس تجربه آشپز اضافه میگردد .

-          از زمان اضافه نمودن مواد به همدیگر حدود یک و نیم ساعت با حرارت ملایم غذا چرخانده میشود تا به نحو خوبی غذا جابیفتد .

-          بعد از اینکه غذا اماده شد آنرا درکاسه های مخصوص کشیده و با آبگوشت و دارچین تزئین نموده در این موقع است که غذا آماده خوردن میباشد .

         

 

مراسم برات

• مراسم روز برات ( تجلیل از اموات )
•        مراسم برات در محله جومیان شهرخوسف در روز چهاردهم ماه شعبان برگزار میگردد در صبح روز برات مردم همه در حسینه محل جمع میگردند و بصورت دسته جمعی برای قرآن و فاتحه خوانی با صاحبان عزا که مرده جدیدی دارند به قبرستان    ( سرقبر مرده تازه ) میروند و همه بصورت مسجد وار روی فرشها می نشینند و بزگترها که صوت بهتری دارند یکی دو سوره از قرآن را می خوانند و بقیه افراد خط میبرند و در پایان همه با همدیگر فاتحه می خوانند و چیزهائیکه را که نذر کرده اند بین افراد تقسیم می گرددو بعد از تمام شدن توزیع و فاتحه به سر قبر مرده تازه بعدی می روند و همین روند برای همه مرده ای تازه ادامه می یابد و برای بقیه اموات مردم به گروهایی چند تقسیم و قرآن می خواند و فاتحه خوانی برای اموات تا نیم ساعت به غروب مانده  در حسینیه و قبرستان ادامه می یابد و همه مردم برای اموات خود آنچه نذر کرده اند تقسیم مینمایند انشاا...که مورد قبول درگاه احدیت قرار گیرد.

معرفی

روستای جومیان از توابع بخش خوسف شهرستان بیرجند خراسان بوده که خوسف در جنوب غرب بیرجند و روستای جومیان در غرب شهر خوسف قرار دارد.از زمانیکه خوسف به شهر تبدیل شده است روستای جومیان به شهر خوسف الحاق و یکی از محل های شهر خوسف میباشد.
جومیان در گذشته دارای دو رشته قنات که یکی به نام خرمک و دیگری به نام قنات روباز جومیان که از داخل رودخانه ای به نام شاهرود سرچشمه میگرفته است بوده که هر دوی آن خشک شده است و به جای آن سه چاه عمیق حفر گردیده که تقریبا نیمی از زمین های کشاورزی آن آبیاری میگردد و بقیه بصورت بایر میباشد.
محصولات کشاورزی آن گندم جو پنبه ارزن گاورس شلغم و چغندر میباشد.از زمانیکه قنات های آن خشک شده باغ های انگور انار و انواع میوه های آن خشک از بین رفته است.
شغل مردم اکثرا کشاورزی و دامپروری میباشد.زبان آنها فارسی با گویش محلی میباشد.مردم محل اداب و رسوم خاص خود را دارد.در خصوص ماه محرم و صفر عزا داری و دسته بندی همراه با سینه زنی و زنجیر زنی از شب اول ماه محرم دعوتی تمام اهالی و عزاداران شورع و روزهای عاشورا و تاسوعا به صورت سه وعده و تا شب سیزدهم هر شب دعوتی و عرزا داری میباشد که مردم از اقسا نقاط کشور به محل خود می آیند و در شب چهلم هم عزاداری بصورت دسته بندی وجود دارد.
اکثر مردم بصورت کاروانی و ماشین شخصی برای عزاداری و مراسم پایان صفر{چهل و هشتم} به مشهد رفته و بصورت دسته بندی عزاداری مینمایند.
در سالهای گذشته از روز اول عید تا سیزدهم نوروز هر روز عصر مراسم شبیه خوانی در روستا برگزار میکردند و همه ی مردم در این مراسم حضور میافتند و متاسفانه این مراسم دیگر برگزار نمیگردد فقط در بعضی از روزهای محرم و صفر ممکن است شبیه خوانی صورت گیرد.در فصل زمستان وقتی مردم به شب نشینی همدیگر می روند.
جوانان با همکاری و راهنمایی بزرگترها شروع به کف زنی می نمایند.ریشه ی بوته ای در صحرا به نام بیخ کف از صحرا
می آورند و ریشه ی آن را پوست کرده و در اب جوشانده تا حدود دو سوم آن بخار و یک سوم آن باقی بماند.انرا سرد کرده و توی ظرفی به نام تغار خمیری میریزند.با دسته چوبی که مخصوص همین کار است آنقدر میچرخانند تا ابها به صورت کف درآید و خوب محکم شود تا اینکه کف ها دسته ی چوب را در بین خود نگه دارد.بعد از آن شیرینی که برای همین منظور تهیه میگردد و مغز گردو بادام و پسته به آن اضافه کرده و برای خوردن در بشقاب میریزند و مصرف مینمایند و برای همسایه ها هم به خانه هایشان میبرند...

تسلیت

عزاداری اقا اباعبدالله الحسین بر عموم شیعیان تسلیت باد